ZOEKEN:
Voorlezen! -> Vijf gouden tips bij Voorlezen
Vijf gouden tips bij Voorlezen
Anne Tijhuis   

gouden tip ATIn het vakblad Leesgoed, nr 6 las ik een artikel over leesplezier, promotie en het belang van (voor)lezen. Het is tijd om deze gouden tips weer eens onder de aandacht te brengen.

Tip 1: "Wat je vroeg leert, leer je voor het leven."
Dat geldt niet alleen voor lezen. Vroege invloeden zijn vaak bepalend voor wat mensen belangrijk gaan vinden. Oftewel: met leesbevordering moet vroeg beginnen, niet pas als je naar school gaat en leert lezen....

Een familie die aangeeft dat lezen belangrijk is, een thuis waar plek is voor boeken, ouders zien lezen: dat is de beste manier om kinderen de kans te geven om het plezier van boeken te ontdekken. Voorlezen begint al bij baby's. Uit Brits onderzoek blijkt dat jonge kinderen een grotere woordenschat en betere zinsbouw hebben, dat ze makkelijker leren lezen enz. Maar ze blijken ook hoger te scoren voor wiskunde.

Onderschat niet het belang van blijven voorlezen wanneer een kind zelf leert lezen. Want niet alleen het technisch leren lezen is belangrijk, ook de inhoudelijke rijkdom van wat gelezen wordt. Leren lezen legt beperkingen op: beginnende lezers kunnen niet alles lezen wat ze zouden willen lezen of wat ze begrijpen. Daarom moet je ze blijven prikkelen met verhalen die interessanter zijn dan wat ze zelf technisch aankunnen. Zo motiveer je ze, en zo ontdekken ze: in boeken kan een hele wereld voor mij opengaan, een wereld in woorden. Om daar toegang toe te krijgen, moet een kind nu een beetje door de zure appel heen bijten.

Tip 2: "Kinderen en volwassenen leven in dezelfde wereld."
Een pleidooi om geen afgeschermde, rozige kinderwereld te creëren. want dan laat je kinderen in de steek. Ze leven niet in een aparte wereld, ze leven wel met ouders die gaan scheiden, et cetera. Laat ze niet alleen met hun verdriet. Boeken kunnen een hulp zijn — al is het niet eenvoudig om kinderen op zulke momenten te helpen, zonder ze te ontmoedigen.

In kinderboeken zouden altijd een sprankeltje hoop moeten zitten. Geef ze mee dat ze zelf niet altijd alles in de hand hebben, maar met zelfvertrouwen en met vertrouwen en inlevingsvermogen in andere mensen kunnen ze zeker wel iets betekenen.

Tip 3: 'Je leert van wie ie bewondert."
Wie je bewondert, is in verschillende levensfases iemand anders. Voor hele jonge kinderen zijn dat de ouders, later komen daar de leerkrachten bij, de vriendjes... In het leesbevorderingsproject De Weddenschap, (voor jongeren uit het beroeps- en technisch onderwijs mbo en vmbo), worden voor hen Bekende Nederlanders ingeschakeld die zeggen: 'Lezen is niks voor mij.' Er wordt dus ingespeeld op identificatie: 'Kijk, die beroemdheid vindt het ook niet simpel om te lezen.'

Tip 4:"De gemiddelde lezer bestaat niet."
Niet alle kinderen houden van dezelfde boeken. Sommige kinderen houden van fantasieverhalen, anderen willen vooral nieuwe dingen te weten komen, nog anderen zoeken spanning. Als je een kind aan het lezen wil krijgen, moet je het juiste boek aanbieden op het juiste moment. Je moet dus niet alleen het kind goed kennen, maar ook een ruime boekenkennis hebben.

Een prentenboek kiezen voor je kind is nog relatief makkelijk. Maar als ze zelf lezen, wordt het moeilijker. Je kunt niet eerst elk boek zelf even lezen. De vraag naar wegwijzers is groot, bijvoorbeeld via boekenzoeker- websites. Belangrijk is om te bedenken dat het vooral gaat om het bevattingsvermogen van het kind. Als je niet veel kent, kun je gemakkelijk in één interessegebied blijven steken en er niet uit groeien. Een kind zal nooit als interesse 'mythen' intikken. Maar als je aan zijn bevattingsvermogen denkt, als het een kind is dat weet wat ruziemaken is, wat jaloers zijn is, kun je bij wijze van spreken de antieke mythen aanbieden.

Tip 5: "Verleiden doe je met het beste wat je in huis hebt."
Als je iemand wilt verleiden, haal je het beste dat je in je hebt tevoorschijn. Zo is het in het leven, in de liefde, en ja... bij leespromotie. Om kinderen warm te maken voor boeken, moet je hen de sterkste verhalen vertellen en de boeiendste personages voorstellen. Je selecteert de meest aangrijpende passages om voor te lezen, de spannendste of de grappigste scènes. Soms lijkt het alsof de bibliotheek niet niet genoeg voor de 'gemiddelde lezer' gaat. Wat het beste is, is voor elk project weer anders. In De Weddenschap zitten ook boeken als 'Twilight'. Kinderen en jongeren hebben recht op goede leeservaringen, zodat ze fijne herinneringen opdoen aan momenten waarop ze helemaal opgingen in een boek. Dan is de kans groter dat ze later zullen teruggrijpen naar een boek.

Bron: Leesgoed 6 2011, auteur Karin Kustermans